Diagnozowanie układu hamulcowego pojazdu samochodowego (1)

Z punktu widzenia ogólnej koncepcji konstrukcyjnej pojazdu samochodowego układ hamulcowy wchodzi w skład podwozia i jest jednym z podstawowych układów samochodu.

Układ hamulcowy samochodu powinien wytworzyć na osiach kół jezdnych momenty hamujące, umożliwiające w sposób kontrolowany przez kierowcę zmniejszenie prędkości jazdy, a także unieruchomienie pojazdu na postoju. Każdy układ hamulcowy, niezależnie od jego przeznaczenia i rozwiązania konstrukcyjnego, można podzielić na mechanizmy hamulcowe i mechanizmy sterujące (uruchamiające) hamulcami. Cierne mechanizmy hamulcowe wytwarzają momenty hamujące wskutek tarcia odpowiednich powierzchni współpracujących elementów, z których jedne są związane kinematycznie z kołami jezdnymi, a drugie z nieruchomymi obrotowo elementami podwozia. Zadaniem mechanizmu sterującego jest przenoszenie oraz zwielokrotnienie siły nacisku z pedału hamulca lub dźwigni (w przypadku uruchamiania ręcznego) do mechanizmu hamulcowego. Mechanizm sterujący hamulcami powinien:
- umożliwić uzyskanie dużych przełożeń siłowych;
- zapewnić proporcjonalność siły działającej na mechanizm hamulcowy w stosunku do siły wywieranej przez kierowcę na pedał hamulca (umożliwia to kierowcy panowanie nad przebiegiem hamowania);
- zapewnić założony rozkład sił hamowania na kołach poszczególnych osi pojazdu, co umożliwia pełniejsze wykorzystanie przyczepności opon do jezdni w zależności od rozkładu obciążeń osi;
- zapewnić możliwie najkrótszy czas przenoszenia siły od pedału hamulca do mechanizmów hamulcowych.

Analiza rozwiązań konstrukcyjnych układów hamulcowych stosowanych we współczesnych pojazdach samochodowych pozwala stwierdzić, że w przypadku:
- mechanizmów hamulcowych – powszechnie stosuje się hamulce tarczowe oraz szczękowo-bębnowe. W ostatnich latach, ze względu na liczne zalety, hamulce tarczowe poza samochodami osobowymi są coraz szerzej stosowane również w samochodach ciężarowych, autobusach, przyczepach i naczepach;
- mechanizmów sterujących hamulcami – powszechnie stosuje się hydrauliczne mechanizmy sterujące w samochodach osobowych i dostawczych. Natomiast w samochodach ciężarowych, autobusach, przyczepach oraz naczepach najbardziej rozpowszechnione są pneumatyczne mechanizmy sterujące hamulcami. W nowych odmianach samochodów ciężarowych i autobusów zostały wprowadzone elektropneumatyczne mechanizmy sterujące w celu skrócenia czasu reakcji hamulców oraz ułatwienia współpracy z układami przeciwblokującymi ABS i przeciwpoślizgowymi ASR.

Układ hamulcowy należy do tych układów pojazdu samochodowego, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo. Jednym z podstawowych warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego jest panowanie kierowcy w każdej chwili nad prędkością jazdy (obok panowania nad kierunkiem jazdy). Z tego powodu stan techniczny układu hamulcowego pojazdu dopuszczonego do ruchu po drogach publicznych nie może budzić zastrzeżeń. Dlatego wymagania dotyczące układów hamulcowych zostały określone w odpowiednich aktach prawnych.

1. Rodzaje i zadania układów hamulcowych
Zgodnie z kryterium funkcjonalności, w pojazdach samochodowych stosuje się następujące rodzaje hamulców:
- robocze (zasadnicze), które umożliwiają kierowcy zmniejszanie prędkości pojazdu lub jego zatrzymanie;
- awaryjne (pomocnicze), uruchamiane w sposób niezależny, w przypadku awarii roboczych;
- postojowe, służące do utrzymywania samochodu w spoczynku, także na wzniesieniu, a w szczególności w czasie nieobecności kierowcy;
- dodatkowe (zwalniacze), które pozwalają kierowcy na utrzymywanie stałej prędkości ruchu samochodu lub jej zmniejszenie, szczególnie na długim spadku drogi.

Wymienione hamulce muszą działać niezależnie, jednak niektóre z nich mogą być konstrukcyjnie zintegrowane i wykorzystywać te same mechanizmy. Układ roboczy i awaryjny oraz awaryjny i postojowy mogą mieć wspólne sterowanie, natomiast niedopuszczalne jest wspólne sterowanie hamulca roboczego i postojowego. Cechy konstrukcyjne mechanizmów hamulcowych i sterujących stanowią podstawowe kryteria identyfikacyjne układów hamulcowych danego typu pojazdu. Hamulce robocze działają na wszystkie koła pojazdu i są tak skonstruowane, że kierowca stale ma możliwość regulowania chwilowej skuteczności ich działania. Są one uruchamiane za pomocą pedału i działają tylko podczas wywierania nacisku na ten pedał. Hamulce robocze są przystosowane do hamowania z możliwie dużą skutecznością, lecz w krótkim czasie. Hamulce awaryjne są uruchamiane niezależnie od hamulca roboczego i są przeznaczone do zatrzymywania pojazdu w razie awarii hamulca roboczego. Hamulec awaryjny działa podczas wywierania nacisku na jego mechanizm uruchamiający. W stosowanych obecnie dwuobwodowych układach hamulcowych za hamulec awaryjny uważa się każdy z obwodów, na które jest podzielony roboczy układ hamulcowy. Każda z części podzielonego w ten sposób roboczego układu hamulcowego powinna działać niezależnie i zapewniać uzyskanie dostatecznej skuteczności hamowania w przypadku awarii drugiej części. Hamulec postojowy służy do utrzymywania pojazdu w spoczynku na drodze płaskiej lub pochyłej. Hamulec ten jest uruchamiany ręcznie z miejsca kierowcy (z wyjątkiem przyczep i naczep), niezależnie od hamulca roboczego i działa bez konieczności wywierania trwałego nacisku na dźwignię.
[center] [gallery][/gallery] [gallery][/gallery] [gallery][/gallery] [gallery][/gallery] [gallery][/gallery] [gallery][/gallery] [/center]
W wielu pojazdach ciężarowych i autobusach stosuje się hamulce dodatkowe (zwalniacze), to znaczy urządzenia przystosowane do długotrwałej pracy, lecz hamujące z umiarkowaną skutecznością. Zwalniaczy używa się na przykład podczas zjeżdżania po dłuższym odcinku pochyłej drogi, gdy zachodzi obawa, że długotrwałe hamowanie hamulcami roboczymi mogłoby spowodować...

Reklama w Świecie Opon

Raport warsztatowy

Zapisz się, aby otrzymywać regularnie "Raport Warsztatowy"

Twój e-mail

Zamów prenumeratę

Projekt i realizacja:
2007-2012 GlobalVanet